İş Hayatında Yönünü Kaybettiğini Hisseden Profesyoneller İçin Rehber: Kariyer Koçluğu Nedir?

Son yıllarda yaptığım kariyer koçluğu görüşmelerinde en sık duyduğum cümlelerden biri şu: "Her şey yolunda ama… bir şey eksik."

İlginç olan şu ki bu cümleyi yalnızca kariyerinin başındaki profesyoneller kurmuyor. Yıllardır çalışan, yöneticilik yapan, güçlü bir özgeçmişe sahip ve dışarıdan bakıldığında başarılı görünen birçok kişi de aynı duyguyu tarif ediyor.

İyi bir işi, tatmin edici bir geliri ve önemli sorumlulukları olmasına rağmen sabah işe giderken eskisi kadar heyecan hissetmediğini söylüyor. Bazıları iş değiştirmek istediğini düşünüyor, bazıları girişimcilik hayali kuruyor, bazıları ise yalnızca neden mutsuz olduğunu anlamaya çalışıyor.

Oysa deneyimlerim bana şunu gösterdi:

Sorun her zaman işimiz değildir. Asıl ihtiyaç duyduğumuz şey, kendimizi yeniden tanımaktır.

İşte kariyer koçluğu tam da burada devreye girer.

Kariyer koçluğu; size hangi işi seçmeniz gerektiğini söyleyen, sizin yerinize karar veren ya da hazır reçeteler sunan bir süreç değildir. Tam tersine sizi güçlü yönleriniz, değerleriniz, motivasyon kaynaklarınız ve uzun vadeli hedeflerinizle yeniden buluşturan bir gelişim yolculuğudur.

Bu yazıda kariyer koçluğunun ne olduğunu, kimler için uygun olduğunu, hangi durumlarda fayda sağlayabileceğini birlikte ele alacağız.

Kariyer Koçluğu Nedir?

Kariyer koçluğu, kişinin güçlü yönlerini, değerlerini, motivasyon kaynaklarını ve kariyer hedeflerini keşfederek mesleki yaşamına daha bilinçli yön vermesini sağlayan profesyonel bir gelişim sürecidir.

Bu süreçte amaç, kişiye "hangi işi ya da neyi yapması gerektiğini" söylemek değildir. Amaç; doğru sorular aracılığıyla kişinin kendi cevaplarını bulmasına, güçlü yönlerini fark etmesine ve kariyeriyle ilgili daha bilinçli kararlar almasına destek olmaktır.

Kariyer yolculuğumuz boyunca her kararımız bilinçli ilerlemez, bizler genç yaşlardan itibaren birçok konuda yönlendiriliriz.

11 yılı aşkın süredir işe alım ve kariyer koçluğu alanında çalışırken şunu fark ettim:

İnsanlar çoğu zaman ne yapacaklarını bilmedikleri için değil, gerçekten ne istediklerini düşünmeye yeterince alan bulamadıkları için kararsız kalıyorlar. Çünkü yıllar boyunca onlara hangi bölümü okumaları, hangi işi seçmeleri ya da nasıl başarılı olmaları gerektiği anlatılıyor. Ancak çok az kişi durup şu soruyu soruyor:

"Ben nasıl bir çalışma hayatı istiyorum?"

İşte kariyer koçluğunun en değerli katkılarından biri de bu soruya alan açmasıdır.

Belki de kariyerimiz boyunca kendimize en az sorduğumuz ama cevabına en çok ihtiyacımız olan soru budur. Kariyer koçluğu, bu sorunun cevabını aradığımız noktada değer kazanmaya başlar.

Kariyer Koçluğu Ne Değildir?

Kariyer koçluğu hakkında en yaygın yanlış anlaşılmalardan biri, bunun kariyer danışmanlığı hizmeti olduğu düşüncesidir.

Oysa iki yaklaşım birbirinden farklıdır.

Bir kariyer danışmanı size CV'nizi nasıl geliştireceğinizi söyleyebilir, LinkedIn profiliniz için öneriler sunabilir, sektör analizi yapabilir ve iş arama stratejileri paylaşabilir.

Bunların hepsi son derece değerlidir ancak kariyer koçluğu farklı bir noktadan başlar.

Bir kariyer koçu "Hangi yolu seçmeliyim?" sorusunun cevabını vermez.

Çünkü doğru cevap herkes için farklıdır.

Bunun yerine şu soruların peşinden gider:

· Seni gerçekten motive eden şey ne?

· Hangi ortamlarda daha üretkensin?

· Güçlü yönlerini ne kadar kullanabiliyorsun?

· Bugüne kadar aldığın kararlar hangi değerlerine dayanıyordu?

· Nasıl bir yaşam sürmek istiyorsun?

Kariyer koçluğunda amaç yalnızca doğru pozisyonu bulmak değil, kişinin kendisi için doğru olan yaşamı ve çalışma biçimini keşfetmesine alan açmaktır.

Kariyer Koçluğu Kimler İçin Uygundur?

Sanılanın aksine kariyer koçluğu yalnızca iş arayan kişiler için değildir.

Aşağıdaki durumlardan biri size tanıdık geliyorsa kariyer koçluğu sürecinden fayda sağlayabilirsiniz:

· Kariyerinizde yönünüzü kaybettiğinizi hissediyorsanız,

· İş değiştirip değiştirmeme konusunda kararsızsanız,

· Uzun süredir aynı pozisyonda çalışıyor ve gelişiminizin durduğunu düşünüyorsanız,

· İlk kez yönetici olmaya hazırlanıyorsanız,

· Kariyer değişikliği planlıyorsanız,

· Girişimcilik ile kurumsal hayat arasında seçim yapamıyorsanız,

· İşinizde başarılı olmanıza rağmen tatmin hissetmiyorsanız,

· Potansiyelinizi tam olarak kullanamadığınızı düşünüyorsanız...

Belki de ihtiyacınız olan şey, kariyerinize ve kendinize farklı bir açıdan bakabilmektir.

Kariyer Koçluğu Süreci Nasıl İlerler?

Kariyer koçluğu, tek bir doğruyu bulmaya çalıştığınız bir süreç değildir. Aksine, sizi bugüne taşıyan deneyimleri anlamlandırdığınız, güçlü yönlerinizi yeniden keşfettiğiniz ve geleceğe daha bilinçli baktığınız bir gelişim yolculuğudur.

Her bireyin ihtiyaçları farklı olduğu için her koçluk süreci de kişiye özeldir. Bununla birlikte süreçte genellikle bazı temel aşamalar üzerinde çalışılır.

1. Mevcut Durumu Anlamak

Sağlıklı bir kariyer planlaması yapabilmek için önce bulunduğunuz noktayı objektif şekilde değerlendirmek gerekir. Bu aşamada yalnızca mevcut pozisyonunuz ya da çalıştığınız şirket konuşulmaz.

Asıl odak noktası sizsiniz.

· Bugüne kadar hangi kararları nasıl aldınız?

· Hangi çalışma ortamlarında daha üretken oldunuz?

· Hangi görevler size enerji verdi, hangileri sizi yordu?

· Başarıyı nasıl tanımlıyorsunuz?

Çoğu zaman insanlar bu soruların cevaplarını ilk kez bir koçluk görüşmesinde yüksek sesle dile getirir. Bazen yalnızca bunları fark etmek bile önemli bir dönüşümün başlangıcı olabilir.

2. Kendini Yeniden Tanımak

Çocukluğumuzdan itibaren "iyi öğrenci", "başarılı çalışan" veya "yönetici" olmaya odaklanıyoruz.

Fakat çok daha temel bir soruyu çoğu zaman kendimize sormuyoruz:

"Ben kimim?"

Kariyer koçluğu sürecinin en güçlü taraflarından biri tam da burasıdır. Doğru kariyer planı yalnızca deneyimleriniz üzerine değil; aynı zamanda değerleriniz, güçlü yönleriniz, ilgi alanlarınız ve sizi motive eden unsurlar üzerine inşa edilir.

Bu süreçte şu başlıklar üzerinde çalışılabilir:

· Güçlü yönleriniz

· Gelişim alanlarınız

· Değerleriniz

· İlgi alanlarınız

· Motivasyon kaynaklarınız

· Kariyer hedefleriniz

· Yaşam öncelikleriniz

Çünkü "doğru kariyer planı" herkes için aynı anlama gelmez.

Kimisi için esneklik önemlidir.

Kimisi için öğrenme ve gelişim fırsatları.

Kimisi için ise liderlik etmek ve etki yaratmak.

Kariyer koçluğu, başarı tanımınızı başkalarının beklentilerinden değil, kendi değerlerinizden hareketle oluşturmanıza yardımcı olur.

Kariyer Koçluğu Hangi Araçlardan Yararlanır?

Koçluk denildiğinde birçok kişinin aklına yalnızca sohbet etmek geliyor.

Oysa profesyonel koçluk süreci; yapılandırılmış yöntemler, düşünme egzersizleri ve farklı değerlendirme araçlarıyla desteklenebilir.

İhtiyaca göre kullanılan yöntemler değişebilse de süreçte sıklıkla şu çalışmalar yer alır:

· Güçlü yön analizleri

· Değer çalışmaları

· Yaşam çarkı uygulamaları

· Hedef belirleme çalışmaları

· Öz farkındalık egzersizleri

· Yetkinlik değerlendirmeleri

· Aksiyon planları

Bu araçların amacı kişiyi analiz etmek değil; kendisini daha iyi anlamasına yardımcı olmaktır.

Çünkü çoğu zaman ihtiyaç duyduğumuz cevaplar dışarıda değil, kendi deneyimlerimizin içinde saklıdır.

Kariyer Koçluğu Neden İşe Yarar?

Birçok kişi kariyer koçluğunu yalnızca iş değiştirmek isteyenlerin ya da iş hayatına yeni başlayanların aldığı ve karar vermeye yardımcı bir hizmet olarak görüyor. Oysa iyi yürütülen bir kariyer koçluğu süreci çok daha geniş bir etki yaratır.

Günümüzde başarılı bir kariyer yalnızca teknik bilgiye sahip olmakla sınırlı değil. Kendini tanımak, değişime uyum sağlayabilmek ve bilinçli kararlar verebilmek de en az mesleki yetkinlikler kadar önemli hale geldi. Kariyer koçluğu, tam da bu nedenle uzun vadeli profesyonel gelişimin önemli bir parçası olarak görülüyor.

Çünkü süreç boyunca değişen yalnızca kariyer planı değildir, kişinin kendisine, seçeneklerine ve potansiyeline bakış açısı da değişmeye başlar.

Koçluk süreci sonunda birçok profesyonel;

· Kararlarını daha bilinçli aldığını,

· Güçlü yönlerini daha fazla kullandığını,

· Önceliklerini netleştirdiğini,

· İş yaşamında daha özgüvenli hissettiğini,

· İletişim becerilerinin geliştiğini,

· Belirsizlik karşısında daha rahat hareket edebildiğini ifade eder.

Aslında kariyer koçluğu, kişiye yeni bir yol vermekten çok kendi yolunu daha bilinçli seçmesine ve yürüyebilmesine destek olur.

Kariyer Koçluğu ile İlgili En Büyük Yanılgı

Kariyer koçluğunun yalnızca kariyerinde sorun yaşayan insanların başvurduğu bir süreç olduğu düşünülür. Oysa koçluk yalnızca kriz dönemlerinde değil; gelişmek isteyen herkes için değer yaratır.

Başarılı sporcuların, sanatçıların ve yöneticilerin de koçlarla çalışmasının nedeni budur. Çünkü gelişim, yalnızca eksikleri gidermekle ilgili değildir.  Aynı zamanda potansiyeli görünür kılmakla ilgilidir.

Kariyer koçluğu da tam olarak bunu hedefler.

Sizi değiştirmeye çalışmaz, en güçlü halinizi ortaya çıkarmanıza destek olur.

Doğru Kariyer Koçunu Nasıl Seçebilirsiniz?

Son yıllarda kariyer koçluğu ve profesyonel koçluk alanına ilgi arttıkça, bu hizmeti sunan kişi ve kurumların sayısı da önemli ölçüde çoğaldı.

Peki doğru kariyer koçunu seçerken nelere dikkat etmelisiniz?

Öncelikle şunu unutmamak gerekir: İyi bir kariyer koçu, size kendi doğrularını anlatan kişi değildir. Kendi yolunuzu bulmanız için güvenli bir düşünme alanı sunan kişidir.

Bir kariyer koçu seçerken şu soruları kendinize sorabilirsiniz:

· İş dünyasını ve kariyer dinamiklerini gerçekten biliyor mu?

· İnsan davranışını anlamaya yönelik güçlü bir yaklaşımı var mı?

· Yalnızca tavsiye mi veriyor, yoksa düşünmemi sağlayacak sorular mı soruyor?

· Koçluk yaklaşımını etik ilkeler çerçevesinde yürütüyor mu?

· Koçluk eğitiminin yanında gerçek iş hayatı deneyimine de sahip mi?

Benim bakış açıma göre kariyer koçluğunu değerli kılan en önemli unsurlardan biri, teori ile gerçek iş hayatını bir araya getirebilmektir. Çünkü kariyer; yalnızca kişisel gelişimden ya da işe alımdan ibaret değildir. İnsan davranışını, kurumları, liderliği, değişimi ve iş dünyasının dinamiklerini birlikte anlayabilmeyi gerektirir.

Aktinos'un Kariyer Koçluğu Yaklaşımı

Aktinos Consulting'de kariyer koçluğunu yalnızca bir sonraki kariyer adımını planlamaya yardımcı olan bir süreç olarak görmüyoruz.

Bizim için kariyer koçluğu, kişinin kendisini daha iyi tanımasına, güçlü yönlerini görünür kılmasına ve değerleriyle uyumlu bir kariyer inşa etmesine destek olan bütünsel bir gelişim yolculuğudur.

Herkesin hikayesi farklıdır, bu nedenle her kariyer koçluğu süreci de kendine özgüdür.

Bazı danışanlarımız iş değişikliği sürecinde daha bilinçli kararlar almak isterken, bazıları liderlik rolüne hazırlanıyor, bazıları ise yıllardır başarıyla sürdürdüğü kariyerinde yeni bir yön arıyor.

Her insanın potansiyeli, motivasyonu ve başarı tanımı birbirinden farklı olduğu için koçluk sürecini bu farklılıklara saygı duyarak tasarlıyoruz.

Kariyeriniz boyunca pek çok önemli karar alacaksınız.

Belki de bunların en değerlisi, başkalarının ya da sistemlerin sizin için doğru gördüğü yolu değil, sizin gerçekten ait hissettiğiniz yolu seçmek olacak.

Çünkü güçlü bir kariyer yalnızca başarıya ulaşmak değil; kendiniz olarak başarılı olabilmektir.

Eğer siz de kariyerinizde bir yol ayrımında olduğunuzu hissediyor, seçeneklerinizi daha net görmek veya kendinizi daha yakından tanımak istiyorsanız, kariyer koçluğu bu yolculukta size güvenli ve yapılandırılmış bir düşünme alanı sunabilir.

Aktinos Consulting olarak, potansiyelinizi keşfetmeniz ve kariyerinizi kendi değerleriniz doğrultusunda şekillendirmeniz için bu yolculukta size eşlik ediyoruz.

Randevu Oluştur